Wilson İlkeleri ve Paris Barış Konferansı

ABD’nin Cumhurbaşkanı Wilson: İngiliz, Fransız ve İtalyanlar’ın yanında I. Dünya Savaşı’na girerken bir bildiri yayınlayarak, savaş sonrası durumu ortaya koymuştu ( 8 Ocak 1918 ).

Barışı sağlama amacına yönelik olan bu 14 maddelik bildiriyi; İngiltere, Fransa ve İtalya kabul etmişti. Zaten ABD gibi güçlü bir devletin yanlarında yer alması için bu şartları kabul etmekten başka da çareleri yoktu.

Savaş sonrası tedbirleri olarak değerlendirebileceğimiz bu ilkelerden bazı maddeler şöyleydi:

a) Savaş sonunda yenenler, yenilenlerden toprak talep etmeyecekler.

b) Savaşta yenenler yenilenlerden savaş tazminatı almayacaklar.

c) Devletler arasındaki anlaşmazlıkları çözmek ve barışı korumak için uluslararası bir örgüt kurulacak ( Milletler Cemiyeti ).

d) Devletler kendi aralarındaki gizli diplomasiye ( Anlaşmalara ) son verecekler.

e) Boğazlar her devlete açık olacak.

f) Osmanlı İmparatorluğunun Türk bölgelerine kesin egemenlik tanınacak. Ancak Türk egemenliği altında yaşayan başka uluslara da kendini yönetme hakkı verilecek ( Madde 12 )

Diğer bir deyişle, hangi topraklarda hangi halk çoğunlukta ise orada o halk kendi devletini kuracaktı.

Paris Barış Konferansı

İnsancıl hükümler taşıyan Wilson ilkelerini, İtilaf Devletleri zorunlu olarak kabul etmişlerdi. İlkelerin uygulamaya konulması durumunda İtilaf Devletleri sapma yolları araştırmaya başladılar. İlkelere açıktan açığa itiraz edemeyen devletler başka yollarla Osmanlı İmparatorluğunu mahvetmeyi planladılar.

1919 yılının başında Paris’te toplanan bu devletler konferansa; Yunanlıları, Ermenileri ve Arapları davet ederek amaçlarına dolambaçlı yollardan ulaşmaya çalıştılar. Bu halklardan, Osmanlı topraklarında çoğunlukta oldukları bölgelerde haklarını ispat etmelerini istediler. Bu yolla Osmanlı İmparatorluğu üzerinde kurulacak devletler için, onların kendi kendini yönetecek olgunlukta bulunmadıklarını ileri sürerek, Türk topraklarına Manda Himayeci devlet olarak sahiplenmeyi ve sömürmeyi düşündüler.

Yunanlılar adına konferansa katılan Yunan Başbakanı Venizelos’un, sahte belge ve bilgilerle ileri sürdüğü tezlerini ve İzmir’in Yunanlılara ait olduğunu kabul ettiler. Yani İzmir’in Yunanlılarca işgaline Paris Barış Konferansında karar verdiler.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.