Amasya Tamimi (Genelgesi) (22 Haziran 1919)

Samsun’a çıktıktan bir müddet sonra Havza’ya geçen Mustafa Kemal, burada komutan ve sivil memurlarla milli teşkilatın kurulması gerektiğini bildirdi.

Buradan da Amasya’ya geçen Mustafa Kemal yakın silah arkadaşları, Rauf (Orbay), Refet (Bele), Ali Fuat (Cebesoy) ile orada görüştü. Erzurum’da bulunan Kazım Karabekir Paşa ile de haberleştikten sonra 22 Haziran 1919’da ünlü Amasya Genelgesi’ni yayınladı.

Kurtuluş Savaşımızın amacı, gerekçesi ve yönetimi bu genelge ile belirlenmiştir.

Genelgenin gerekçesi; ülkemizin ve ulusumuzun içinde bulunduğu kötü koşullar idi. Amacı ise; Milli Birlik ve Beraberliği oluşturarak, Kurtuluş Savaşını başlatmak için Sivas Kongresi’ne çağrıydı. Yöntem ise; kurtuluş millet tarafından gerçekleştirilecekti.

Genelgenin bazı maddelerini şöyle sıralayabiliriz :

a) Vatanın bütünlüğü, milletin istiklali tehlikededir. (Gerekçe)

b) İstanbul hükümeti üzerine aldığı sorumluluğun gereklerini yerine getirmemektedir. Bu da milletimizin yok olması anlamına geliyor. (Gerekçe)

c) Milletin istiklalini, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.(Amaç, aynı zamanda yöntemdir)

d) Milletin hal ve durumunu gözden geçirmek ve hak isteyen sesini dünyaya duyurmak için, her tür etki ve denetimden uzak milli bir heyetin varlığı gereklidir. (Amaç)

e) Anadolu’nun her yönden en güvenli yeri olan Sivas’ta milli bir kongrenin acilen toplanması kararlaştırılmıştır. (Amaç)

f) Bu toplantı için tüm illerin her sancağından, halkın güvenini kazanmış üçer delegenin seçilerek süratle Sivas’a gönderilmesi. (Bu seçimleri; Belediyeler ile Müdafaa Hukuk Cemiyetleri yapacaklardır.)

g) Seçimler ve kongre hazırlıkları gizli tutulmalıdır.

h) Erzurum Kongresi temsil kurulu da kongreye davetlidir.

Bu genelge ile Mustafa Kemal, Türk Milletini ortak bir dava için birleştirmek ve onun egemenlik hakkını sağlamak amacı ile büyük bir adım atmıştır. Milletin kurtuluşunun yine millet tarafından gerçekleştirileceği belirtilerek bağımsızlık (kurtuluş) savaşının ışıkları yakılmış ve onun yolu gösterilmiştir.

Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkmasından sonra iki ay içinde yetkilerini aşıp, milli bir kongre hazırlamaya kalkışması (Amasya Genelgesini yayınlaması) İstanbul’da büyük bir telaş uyandırmıştı. Bugünlerde Mustafa Kemal Erzurum Kongresi’ne çağırılmıştı. İçişleri bakanı Ali Kemal O’nu etkisiz kılabilmek için görevden aldığını bildirdi ve İstanbul’a geri çağırdı. Fakat Mustafa Kemal bu çağrıyı dinlemedi. Zaman kazanmak için, kendisini bu göreve padişahın getirdiğini, yine bu yolla görevden ayrılabileceğini bildirdi.

Havza ve Amasya Genelgelerine Tepki

Mustafa Kemal 3 Temmuz’da Sivas’tan Erzurum’a geldi. Erzurum’da iken, padişahın kendisini görevden alındığını bildirdiği telgrafı aldı ve 8 – 9 Temmuz gecesi memuriyetten ve askerlik mesleğinden çekildiğini İstanbul’a bildirdi. Ayrıca O, milletin bir ferdi olarak sonuna kadar millete hizmet edeceğini tüm yurda duyurdu.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.