Sivas Kongresi ( 4-11 Eylül 1919 )

Amasya Genelgesi gereğince 1919 Ağustos’undan itibaren delegeler Sivas’a gelmeye başlamıştı.

2 Eylül 1919 günü Sivas halkının coşkun gösterileri arasında Mustafa Kemal de Sivas’a geldi. 4 Eylül 1919 günü kongre açıldı. Kongre başkanlığına Mustafa Kemal Paşa getirildi. Ancak bazı delegeler Mustafa Kemal’in Kongre başkanlığına karşı çıkmasına rağmen isteklerine ulaşamadılar.

Kongrenin ilk günlerinde tartışılan ikinci konu ise bazı delegelerin istedikleri “Amerikan Mandası” meselesiydi. Manda yönetimi şöyle ya da böyle sömürge olmaktan başka bir şey değildi. Öyleyse Amerikan Mandasını istemek mantığa ters düşüyordu. Bu bir devletin güdümünden çıkıp diğerinin güdümüne girmek demekti. Bağımsız Türkiye bu şekilde yaratılamazdı. Manda ve güdüm yanlıları susturulduktan sonra esas mesele olan ulusumuzun bağımsızlığı ve vatanın bütünlüğünün korunması için neler yapılacağı konular görüşüldü.

4 Eylül’de başlayan görüşmeler 11 Eylül 1919 günü karar haline getirildi. 

Bunlar:

a)Erzurum kongresinde alınan kararlar aynen kabul edildi. Ancak bu kararlar genelleştirildi.

b)Asıl amaçlardan biri vatanın bütünlüğü olduğuna göre, bunu temin etmek için yurdumuzdaki tüm Milli Cemiyetler birleştirilerek “Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Cemiyeti” adını aldı. Bu şekilde milli teşkilat vatanın tamamına yayılmış oldu.

c) Ayrıca temsil heyetinin , Vatanın tamamını temsil edeceği esası da getirildi.

Sivas Kongresinin Önemi:

Sivas Kongresi de Erzurum Kongresi gibi ihtilalci bir karakter taşır. Kongre Mondros Mütarekesinin Osmanlı Devletince uygulanacak şeklini reddettiği gibi, yabancı işgallerine karşı mücadele edeceğini açık bir şekilde ilan etmiştir.

Ali Fuat Paşa’yı Batı Anadolu Umum Kuva-ı Milliye Komutanlığına ( Batı Cephesi ) tayin ederek, aynı zamanda yürütme yetkisine de sahip olduğunu gösteriyordu. Ayrıca Amerikan Mandasını reddetmekte, kayıtsız şartsız bağımsızlığı kabul ettiğini ilan etmiştir. Erzurum bölgesel ( mahalli ), Sivas Kongresi ulusal ( milli ) bir kongre olmuştur. Ayrıca Kuva-ı Milliyenin tüm ülke çapında yaygınlaştırılması kararı alınmıştır.

Sivas Kongresi ön hazırlıkları yapılırken, Batı Anadolu’daki dernekler, Amasya Genelgesi’nin kurallarına uyarak birleşme yoluna girmişlerdi. Bu amacı gerçekletirmek için Balıkesir ( 26-30 Temmuz ) ve Alaşehir (16-25 Ağustos 1919 ) Kongreleri toplanmıştır.

Sivas Kongresi’nin Sonuçları :

İstanbul Hükümeti, Sivas Kongresi’ni dağıtmak için Harput ( Elazığ ) valisi Ali Galip’i görevlendirmişti. İngilizlerle de işbirliği yapan Ali Galip Sivas halkının Kadirşinaslığı sayesinde Sivas’a sokulmadı. Bu olay Damat Ferit Paşa kabinesiyle Anadolu’nun bağlarının kesilmesine de neden oldu.Damat Ferit Paşa amacına ulaşamadığı ve kendisini dinletemediği için 2 Ekim 1919 günü istifa etti. Yerine Vatanseverliği ile bilinen Ali Rıza Paşa yeni hükümeti kurdu. Milliyetçi görüşte olan bu hükümetin kurulması Anadolu için önemli bir başarıydı.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.