İstanbul’un Resmen İşgali ve Mebuslar Meclisinin Dağıtılması (16 Mart 1920)

İşgal Devletleri meclisi, Misak-ı Milli kararlarından geri döndürmeye çalıştılar.

Fakat başarılı olamadılar. Bu durumda 3 Mart 1920’de Ali Rıza Paşa istifa etmek zorunda kaldı. Yerine Salih Paşa getirildi. Salih Paşa da işgalcilerin baskısına boyun eğmedi.Mebuslar Meclisini etkilemeye kalkışmadı. Bu durum karşısında işgalcilerin yapacakları tek iş kalmıştı. Zaten 13 Kasım 1918’de fiilen ele geçirdikleri İstanbul’u şimdi resmen işgal etmekti.

15 Mart günü İtilaf güçleri 150 kadar Türk aydınını yakaladı. Ertesi günü şehre çok sayıda İngiliz askeri çıkarıldı. 16 Mart 1920 günü İstanbul resmen işgal edildi. Resmi dairelere, haberleşme merkezlerine el konuldu. Karakollar basıldı. Suçu olmayan subay, er ve polis memurları şehit edildi.

Mebuslar Meclisinin Dağıtılması

Mebuslar Meclisi basılarak bir kısmı tutuklandı. Bir kısmı Malta’ya sürgün edildi. Bir kısmı ise Anadolu’ya kaçmayı başardı. Harbiye Nazırı Fevzi Paşa’da (Çakmak) Anadolu’ya kaçanlar arasındaydı. İstanbul’un işgalini Anadolu’daki gelişmelere bir yaptırım uygulaması şeklinde de değerlendirebiliriz.

Mustafa Kemal Paşa 19 Mart 1920’de yayınladığı bir genelge ile; İstanbul’dan Anadolu’ya geçenlerle yeni seçilecek milletvekillerinden oluşacak bir meclisin ulusu kurtarmak için alacağı önlemleri duyurmuştu.

İstanbul’un resmen işgali Osmanlı Devleti’nin de sonu demekti. Ancak İngilizler Padişaha ve hükümetine dokunmadılar. Çünkü onları kendi çıkarları için kullanmak istiyorlardı.

Mebuslar Meclisi’nin dağıtılması da parlemento’nun varlığını sona erdirmişti. 11 Nisan 1920’de ise padişah Vahdettin (VI. Mehmet) bu kurumu hukuksal olarak kapatmıştır. Bu arada İhtilaf Devletleri sadrazam Salih Paşa’ya Anadolu’nun varlığını reddetmesi için baskı yapıyorlardı. Durum karşısında Salih Paşa görevinden istifa etti. Yerine 5 Nisan 1920’de tekrar Damat Ferit Paşa sadrazam oldu.

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.