Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin Açılması (23 Nisan 1920)

Mustafa Kemal Paşa’nın 19 Mart 1920 tarihli duyurusu üzerine tüm ülkede seçimler yapıldı.

Ankara’da toplanacak millet meclisin hazırlıkları tamamlandı. 22 Nisan 1920’de yapılan çağrı ile 23 Nisan 1920 günü saat 14’te tören ve dualarla TBMM’i açıldı.

23 Nisan 1920’de kurulan yeni meclis 1 numaralı kararı ile kendi kuruluşunu düzenlemiştir. Bu karar gereğince millet iradesi ile (seçimle) geldiklerinden, İstanbul’dan Ankara’ya gelen Osmanlı Mebusan Meclisi üyelerine de meclise katılma hakkı tanınmıştır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin İlk Kararları

Mustafa Kemal’in uzun bir nutku ile açılan meclis aynı gün, meclisin yetkileri ve hükümetin kurulması ile ilgili önerge (Mustafa Kemal tarafından verilmiştir.) görüşüldü ve kabul edildi. Buna göre;

a) Hükümet kurmak zorunludur.

b) TBMM’nin üstünde bir kuvvet yoktur.

c) TBMM’i yasama ve yürütme yetkisini kendi eliyle kullanır.

d) Meclisten ayrılacak bir heyet, hükümet işlerini görür. Meclisin başkanı bu heyetin de (Hükümet) başkanıdır.

e) Geçici kaydıyla bir hükümet başkanı tanımak ya da padişah vekili atamak doğru değildir.

NOT: Padişah ve halife, baskı ve zordan kurtulduktan sonra, meclisin düzenleyeceği karara göre durumunu alır. Şeklinde kararlar kabul edilmiştir. Bu kararlar ki, 20 Ocak 1921 Teşkilat-ı Esasiye (Anayasa) kanununa da temel oluşturacaktır.

TBMM’si bu kararlardan sonra, yerinde bir kararla 24 Nisan 1923 günü Mustafa Kemal Paşa’yı meclis başkanlığına seçti. Bunun dışında 11 milletvekilinden oluşan bir hükümetin oluşmasına da karar verdi. Hükümet 3 Mayıs 1920’de tam kadro olarak kuruldu. Halk egemenliğine dayalı bir hükümeti. Cumhuriyet rejimi doğmuştu. Ancak ikilik ve karışıklığa meydan vermemek için adı konulmamış. Devlete Yeni Türkiye Devleti, hükümete de TBMM’si hükümeti denilmiştir.

30 Nisan 1920 günü Mustafa Kemal Paşa, Avrupa dışişleri bakanlarına, TBMM’nin kurulduğunu bildiren bir yazı göndermişti. Bu yazıda, yabancı devletlerin İstanbul Hükümeti ile yaptıkları ve yapacakları her türlü işlemin tanınayacağını, Türkiye’nin gerçek temsilcisinin TBMM olduğunu söylemekteydi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.