Yeni Türkiye Devleti’nin İlk Anayasası (20 Ocak 1921)

Bu devletin dayandığı temeller ve ana kuruluşunu gösteren belgeye Anayasa denir.

Türkiye Devleti yeni kurulduğu için anayasaya ihtiyacı vardı. Bazı milletvekilleri TBMM’nin tek görevinin yurdu kurtarmak olduğunu, kurtuluştan sonra Padişahın tekrar başa geleceğini düşünüyorlardı. Padişahın bir anayasası (Kanun-i Esasi) vardı. Onlara göre yeni bir anayasa hazırlamak gereksizdi. Mustafa Kemal ve O’nun düşüncesinde olan arkadaşları ise Kanun-i Esasi’nin TBMM’ne temel olamayacağını, Kanun-i Esasi’nin TBMM sistemi dışında olduğunu, bu nedenle yeni bir anayasaya gerek duyulduğunu ileri sürüyorlardı.

Durum meclisin çoğunluğu tarafından da kabul edilince yeni bir anayasa çalışmalarına başlandı. I. İnönü zaferinin kazanıldığı günlerde, TBMM’nin o güne kadar uyguladığı esaslar sistemleştirilerek 20 Ocak 1921’de Yeni Türkiye Devleti’nin anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) olarak kabul edildi.

İlk Anayasa’nın Özellikleri Şu Noktalarda Toplanabilir ;

a) Egemenlik esasına dayanır.

b) İhtilalci bir karakter taşır.

c) Kısa ve özdür. (23 esas + 1 geçici = 24 madde)

d) Güçler birliği esasına dayalıdır.

e) Amasya Genelgesinden itibaren gelişen ruha resmi bir kimlik kazandırmıştır.

f) Eşitlik esası vardır.

Anayasa’nın bazı maddeleri ise şöyle sıralanabilir ;

a) Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.

b) Millet, TBMM’ni belirli zamanlarda seçimler yaparak yeniler (iki yılda bir)

c) Yasama, yürütme, yargı gücü TBMM’nin elindedir.

d) Hükümet meclisin içinden oluşur. Meclisin başkanı aynı zamanda hükümetin de başkanıdır.

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.