İşgal Güçlerinin Kışkırtmaları Sonucu Çıkan İsyanlar

En yaygın isyanlar bunlar olup, daha çok din sömürücülüğü yapılarak çıkarılmışlardır.

Çıkan İsyanlar

1 – Bolu, Düzce, Hendek ve Adapazarı Ayaklanmaları : Bu isyanlar, Ali Fuat Paşa ve Albay Refet Bey (Bele) emrindeki milli güçler tarafından etkisiz hale getirildiler. (1920 Ağustosunda) İsyanın çıkmasında İngilizler’in kışkırtıcılığı rol oynamıştır.

2 – Yozgat Ayaklanması : Bu çevrede yüzyıllardan beri yarı bağımsız yaşamaya alışmış bazı aileler, TBMM’ni kuşku ile karşılıyorlardı. Kendilerine bağlı olan halkı, Halife’ye bağlılık yaygarasıyla isyanı başlattılar. İsyan kısa zamanda geniş bir alana yayıldı. Bu isyanı Çerkez Ethem’in başında bulunduğu Kuva-ı Milliye birlikleri bastırdı (1920 yıl sonu) .İsyanın çıkmasında Ayanların ve İngilizler’in rolü olmuştur.

3 – Afyon Ayaklanması : Yunan ajanlarının kışkırtıcılığı sonucu, ”din elden gidiyor” yaygarasıyla asker kaçaklarının çıkardığı isyandır.

4 – Konya Ayaklanması : Konya ve çevresinde Yunan, Fransız ve İtalyan ajanlarının etkisi ile din sömürüsü yapılarak çıkarılan isyandır. Uzun süre milli güçleri uğraştıran isyancılar sonunda dirençlerini kaybettiler. Başları olan Delibaş Mehmet sıkıştırılınca, kurtuluşu Fransızlar’a sığınmakta buldu. Daha sonra da Yunanlılar’ın hizmetine girdi.

5 – Milli Aşireti Ayaklanması : Milli Aşireti, Fransız ajanlarının kışkırtması ve aldatmacası sonunda güya din ve bağımsızlık adına isyan ettiler. 1920 Haziran’ında milli kuvvetlere karşı Fransızlar’la birlikte savaştılar. Ancak yenilmekten kurtulamadılar.

Ali Batı, Şeyh Eşref, Cemil Çeto ve Koçkiri ayaklanmaları da TBMM’ni uğraştırmıştır.

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.